xe lọ
Định nghĩa
- Danh từ:
- Dụng cụ hút thuốc phiện: "xe lọ" là một bộ dụng cụ nhỏ dùng để hút thuốc phiện, thường bao gồm một ống thuốc, một cái đèn dầu, và các phụ kiện khác. Từ này mang tính địa phương hoặc cổ xưa, chủ yếu xuất hiện trong bối cảnh lịch sử hoặc văn học.
- Thói nghiện thuốc phiện: Trong một số ngữ cảnh, "xe lọ" còn được dùng để chỉ chứng nghiện thuốc phiện, tương tự như "opimanie" trong tiếng Pháp.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (dụng cụ):
- Trong căn phòng tối, ông ta ngồi bên xe lọ, châm đèn và hút thuốc. (Bộ dụng cụ hút thuốc phiện được sử dụng trong không gian kín.)
- Xe lọ là một phần của văn hóa hút thuốc phiện thời xưa. (Dụng cụ này gắn liền với tập tục lịch sử.)
Danh từ (thói nghiện):
- Anh ấy sa vào xe lọ từ lúc nào không hay. (Anh ấy nghiện thuốc phiện mà không nhận ra.)
Các cách sử dụng nâng cao
"xe lọ" trong văn học: Thường xuất hiện trong các tác phẩm miêu tả xã hội cũ, đặc biệt là thời kỳ Pháp thuộc, để chỉ sự suy đồi và hủy hoại sức khỏe.
- Người đàn ông giàu có nhưng nghiện xe lọ, cuối cùng mất hết tài sản. (Nghiện thuốc phiện dẫn đến phá sản.)
"xe lọ" như biểu tượng: Đôi khi được dùng ẩn dụ để chỉ bất kỳ thói quen hoặc chứng nghiện nào gây hại.
- Cờ bạc cũng là một thứ xe lọ của thời hiện đại. (Cờ bạc là một dạng nghiện nguy hiểm.)
Biến thể và từ gần giống
Thuốc phiện (danh từ): chất gây nghiện từ cây anh túc, thường được hút qua xe lọ.
- Thuốc phiện là nguyên nhân gây ra nhiều tệ nạn xã hội. (Chất gây nghiện này gây hại cho cộng đồng.)
Nghiện ngập (danh từ): trạng thái lệ thuộc vào chất kích thích hoặc thói quen xấu.
- Nghiện ngập làm hủy hoại cuộc sống của nhiều người. (Sự lệ thuộc vào chất gây nghiện gây tổn hại.)
Từ đồng nghĩa
- Dụng cụ hút thuốc phiện: mô tả chức năng của xe lọ.
- Bàn đèn: một tên gọi khác cho bộ dụng cụ hút thuốc phiện, phổ biến hơn trong văn nói.
- Bàn đèn thường được đặt ở góc phòng, kèm theo đèn dầu và ống hút. (Bộ dụng cụ hút thuốc phiện có cấu trúc tương tự xe lọ.)
Thành ngữ liên quan
- "Xe lọ chưa tắt": chỉ trạng thái vẫn còn nghiện ngập, chưa từ bỏ thói quen xấu.
- Dù đã già, ông ta vẫn xe lọ chưa tắt. (Ông ta vẫn chưa bỏ được thói nghiện thuốc phiện.)